Indische families en kinderen
Families bestaan niet zonder kinderen en migranten migreren maar al te vaak vooral voor hun kinderen. Om ze meer kansen te geven. De moeder van Marion Bloem zegt in de documentaire ‘Het land van mijn ouders’ tegen haar dochter: “Omdat ik het niet zag zitten dat jullie met een Indonesiër zouden trouwen.” Dat zei ze niet vanuit een racistisch perspectief. Tenslotte was haar eigen oma een Javaanse. Nee, het had te maken met het geloof dat de weg naar een betere toekomst via het Nederlanderschap verliep. Op het niveau van de locale bevolking terecht komen was vergelijkbaar met het laagst voorstelbare sociale milieu. In het raamwerk van het moment van de keuze naar Nederland te migreren was dat nog eens extra begrijpelijk, want het was Bersiaptijd, de tijd waarin Indonesische vrijheidsstrijders (de Nederlanders noemden ze oproerkraaiers of terroristen) vooral hun gram haalden door de Indo’s hard aan te pakken.
Daar kwam nog bij dat via de Javaanse, Soendanese, Madoereese grootmoeders de cultuur van de vruchtbaarheid van vrouw op vrouw was doorgegeven. Je waarde als vrouw was bepaald door de kinderen die je kon produceren, liefst zonen. Kinderen waren het mooiste dat vrouwen konden voortbrengen en hadden daarom een bijzondere betekenis.
Indische families waren meestal kinderrijk en die kinderen stonden bovendien vrij centraal. Het is daarom logisch dat in de film 'Ver van familie' de kinderen zo’n belangrijke rol spelen. In Europese familiedrama’s zie je lang niet zoveel kinderen. Nederlandse families zitten aan tafel en hebben ruzie. Van 'Makkers staakt uw wild geraas' tot 'Festen' draait het in Noordeuropese films over de spanningen in de familie en in veel mindere mate om de kinderen en wat die voor de familie betekenen.
In 'Ver van familie' spelen de kinderen tussen alle scènes door hun eigen spel. Ze vormen de vanzelfsprekende aanwezigheid van de volgende generatie. Het is ook begrijpelijk dat tegen het einde van de productie tussen de camera en de geluidsvrouw de kinderen op de vloer zitten te spelen tot ze weer in een scène nodig zijn. Ze zijn zelfs een vanzelfsprekend onderdeel van de wereld waarin de crew opereerde geworden. Het leek niemand nog op te vallen dat er ook kinderen aanwezig waren. Zou men in een reguliere film aangedrongen hebben op het meedoen van de regisseur in een klein rolletje in haar eigen film, in een familiefilm zorg je als regisseur dat je ouders en je kleinkinderen in de film zitten. Daar gaat het om bij familie.
Dat is ook de basis voor het drama van 'Ver van familie'. Barbie, de kleindochter die de bagage van een onbegrepen verleden met zich ronddraagt om het bij haar grootmoeder, oma Em te kunnen brengen, zodat het verleden ruimte kan maken voor het leven dat nog geleefd moet worden.